Erdoğan’a ödenek AYM’ye taşınacak

Gelir Vergisi Kanunu ve bazı kanunlarda değişim öngören yasa ile ilave bütçeye lüzum kalmadan Cumhurbaşkanına bu yıl bütçe tahmininin üzerinde elde edilen kazanç dek tutarı tahsis olarak kullanma imkanı getirilirken, muhalefet partileri TBMM’nin bütçe kullanımında Cumhurbaşkanlığına verilen bu yetkinin iptali için Anayasa Mahkemesine başvuracak.

Ek bütçe yapılması durumunda yapılacak harcamaların kalem kalem yazılması ve komisyonda tartışılması gerekirken, bu yöntemle toplu bir tutarın nasıl harcanacağına Erdoğan karar verebilecek.

Bütçe tahmininin üzerinde elde edilen kazanç dek tutarı tahsis olarak kullanma olanağı ile hükümetin üzerinde çalıştığı bambaşka bir ilave bütçe çıkarmasına lüzum bırakmadı. Reuters’ta geçen haftalarda bulunan bir haberde daimi cari fazla hedefine odaklı hükümetin TL’de yaşanan bedel kaybının arkasında oluşturacağı ek harcamaların artması ve hükümetin de 2022 bütçesini genişletecek ilave bütçeyi kısa sürede TBMM’ye sunması beklendiği belirtilmişti.

CHP’li bir yetkili, milyarlarca liranın ilave bütçe ile kullanılabileceğini, yapılan düzenleme ile bütçe hakkının TBMM’den alındığını belirterek, “Ayrıntılarıyla yasa yapma düzenine aykırı bir adım atıldı. Cumhurbaşkanı bunu kendi belirleyeceği tutarlarda kullanabilecek” diye konuştu.

Aynı yetkili, bütçe hakkının TBMM’den alınmasının anayasa tutarsız olduğunu belirterek, “Düzenlemenin iptali için mutlaka Anayasa Mahkemesine başvuracağız” dedi.

Muhaletef partisi yetkilileri ve bir takım yetkililerin verdiği bilgiye göre, Kasım ayı bütçe sonuçlarına göre şu asıl değin kullanılabilecek toplam tutar 300 milyar lira civarında bulunuyor.

AKP’li üstteki seviye yetkililer ise herhangi bir rakam telaffuz etmezken, 2021 yılı için ek bütçe gereği kalmayacağını, bu düzenlemeyle BOTAŞ’ın 50 milyar lirayı geçen borcunun silinmesi gibi bazı ihtiyaçların giderileceğini söyledi.

Cumhurbaşkanlığı yetkilileri ise bu konuda herhangi bir değerlendirmede bulunmadı.

Düzenleme, en az ödenti değin tutarın kazanç vergisi haricen tutulmasını öngörün düzenlemenin 7. Maddesi ile getirilen ve 5018 sayılı Halk Parasal Yönetimi ve Yoklama Kanunu’na bir geçici madde ile sağlandı.

Laf konusu madde, “2021 yılı Merkezi Idare Bütçe Kanunu’nda yer alan genel bütçe gelir tahmini üstünde gerçekleşen kazanç dek, genel bütçe kapsamındaki millet idareleri ile özel bütçeli idarelerin bütçelerine tahsis eklemeye Cumhurbaşkanı yetkilidir. İlgili kanunları gereğince genel bütçe gelirleri karşılığı yapılan ödenek eklemeleri bu tutardan düşülür” biçiminde düzenlendi.

Merkezi yönetim bütçesinde bu yıl için 1.1 trilyon lira gelir öngörülürken, Kasım ayı sonu itibariyle yaklaşık 1.4 milyar lira gelir elde edildi. Buna tarafından, Kasım ayı itibariyle elde edilen kazanç 300 milyar lira dolayında bulunuyor. Aralık ayında elde edilecek gelir de bu tutara eklenebilecek.

Reuters’a değerlendirmede yer alan İYİ Parti Grup Başkanvekili ve TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu üyesi Erhan Sanatkâr, bütçe hakkının parlamentoda olduğunu, ödeneğin üzerinde harcama yapılacağı zaman 1990’larda olduğu gibi ilave bütçe çıkarılması gerektiğini belirterek, “Cumhurbaşkanına torba bütçe ile yetki veriliyor. Müstakil bir kanun olmalı ve hangi harcamanın ne dek ve nereye kullanılacağı belirlenmeli. Ama son verilere kadar 300 milyar lira bütünüyle Cumhurbaşkanı’nın kullanımı için veriliyor. Bu dürüst bir düzenleme değil” dedi.

Hükümetin uzun süredir ilave bütçe çıkarmadan tahsis üstü masraf yaptığını, 2020 yılında Sayıştay raporuna tarafından 94 milyar liranın harcandığını belirten Ressam, “Verilere tarafından 300 milyar lira civarı gelir fazlası oluşacak… Gelir fazlası mutlaka harcanacak diye bir şey yok. Konjonktürün tezgâhtar olmadığı dönemlerde kullanılmak üzere bu gelirler tasarruf edilmeli. Bir defalık gelirlerle aralıksız baza girecek harcamaların yapılmasından kaçınmak gerekir” dedi.

Konuya yakın bir hükümet yetkilisi, “Bu yıl yeniden yapılandırma dahil bir takım kalemlerden gelen tahsilatlar oldu. Şu ana değin takriben 300 milyar lira civarında bir miktar laf konusu” dedi.

AKP’li üstteki düzey bir yetkili, düzenlemenin tutarı hakkında bir data vermeyerek, “Ek bütçe düzenlemesine bu yasa ile lüzum kalmadı. Elde edilen gelir belirtilmiş kurallar kapsamında Cumhurbaşkaın kadar ödenek olarak kullanılabilecek. Mesala 50 milyar liranın üzerindeki BOTAŞ borcu için. Buna benzer bir takım konular daha var” dedi.

Yorum yapın